Kalendarz wydarzeń

Wystawa "Zielnik fantastyczny" „Kwiaty” Merce Rodoredy W ilustracjach Dominiki Wojtylak

Wystawy
Początek: marzec / kwiecień Koniec: 22.04.2020, godz. 18:00
WYSTAWA "ZIELNIK FANTASTYCZNY" „KWIATY” MERCE RODOREDY W ILUSTRACJACH DOMINIKI WOJTYLAK

Merce Rodoreda (1908-1983), katalońska pisarka, jedna z najwybitniejszych reprezentantek literatury katalońskiej. Autorka powieści i opowiadań, za które otrzymała liczne nagrody i wyróżnienia. 
W języku polskim ukazała się jej powieść “Diamentowy plac” (1970, 2014), fragment powieści “Śmierć i wiosna” (Literatura na świecie, nr 7-8/2000), opowiadania z tomu “Moja Krystyna i inne opowiadania” (LnŚ, nr 5-6/2003) oraz zbiór opowiadań Płatek białej pelargonii (2008). 

Merce Rodoreda 

Merce Rodoreda żyła w bardzo burzliwych dla Hiszpanii czasach. Urodziła się w 1908 roku w Barcelonie, za panowania Alfonsa XIII. Wkrótce, w 1923, zaczęła się dyktatura Primo de Rivery, a kilka lat później (1931) miała miejsce proklamacja drugiej republiki hiszpańskiej. Republika również nie trwała długo. W lipcu 1936 roku generał Francisco Franco wywołał wojnę domową zakończoną w 1939 przegraną wojsk republikańskich – tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej. Od tego roku aż do śmierci Franco w 1975 r. w Hiszpanii trwała dyktatura frankistowska. 
Wszystkie te wydarzenia wpłynęły na życie Rodoredy. Pod koniec wojny domowej w 1939 r. opuściła Barcelonę uciekając do Francji, gdzie wraz z innymi intelektualistami zderzyła się z ofensywą nazistowską. Po zakończeniu wojny najpierw mieszkała w Paryżu, a później w Genewie. 
Ciężkie doświadczenia na wygnaniu sprawiły, że przez prawie dwadzieścia lat publikowała jedynie w czasopismach – poezję, opowiadania. Wróciła w 1958 roku, wraz z wydaniem zbioru „Vingt-i-dos contes” (Dwadzieścia dwa opowiadania), a w 1962 ukazał się „Diamentowy Plac”. Rodoreda od tego momentu aż do śmierci opublikowała cztery powieści i cztery zbiory opowiadań, zdobywając ważne literackie nagrody Katalonii. Coraz częściej wracała też do kraju, aż w 1972 przeprowadziła się do małej miejscowości na północy Katalonii. Możemy to uznać za trzeci, ostatni etap w jej twórczości. Po śmierci autorki w 1983 r. zostały wydane jej poezje oraz niedokończone powieści. 
Rodoreda wypracowała własny styl, bardzo charakterystyczny – w języku katalońskim funkcjonuje nawet określenie “proza rodorediańska”. Motywami, przewijającymi się stale w jej dziełach, są kwiaty, ogrody i śmierć. Rośliny mają bardzo ważną symbolikę, w niektórych opowiadaniach bohaterowie silnie odczuwają związek między ich przeżyciami i otaczającą ich zielenią. Kwiaty to druga pasja Rodoredy, zaszczepiona jej przez dziadka. W Barcelonie, w siedzibie Instytutu Studiów Katalońskich, można odwiedzić park nazwany jej imieniem – Ogrody Merce Rodoredy. 
„Kwiaty” 
Zbiór opowiadań Merce Rodoredy zatytułowany „Podróże i kwiaty” stał się inspiracją dla krakowskiej artystki Dominiki Wojtylak do stworzenia serii prac plastycznych „Zielnik fantastyczny”. Na kolekcję składają się ilustracje do opisanych przez Rodoredę niezwykłych, tajemniczych roślin, o zaskakująco ludzkich cechach. Jak na przykład kwiat o niepokojącej nazwie „Łakomczucha”, który „Zjada cię żywcem. Chwyta cię, składa i połyka, a guziki wypluwa. Przyswaja bardzo wolno, bo widać ma trudności z trawieniem. To i lepiej”. Albo „Tancerka”, która „Jest żółta i bardzo rozczochrana. Z łodygi wyrastają cztery wąsy. Kielich otwiera się w środku lata, o świcie, w słonecznych promieniach. Płatki wyrastają stopniowo, maleńkimi skokami, wąskie i okrągłe. Zwieszają się ku dołowi. Tancerka pachnie trochę lasem, a więc sucho, a trochę skoszoną trawą, czyli wilgotno”.