SCK

12 PAŹDZIERNIKA 1914

Polonia amerykańska stworzyła Polski Centralny Komitet Ratunkowy. W pierwszych latach funkcjonowania realizował on przede wszystkim cele pomocowe zbierając fundusze na rzecz ofiar wojny na ziemiach polskich. Z czasem stał się też jednym z najważniejszych źródeł nacisku i promocji polskiej sprawy narodowej w zachodniej opinii publicznej.

Na zdjęciu odezwa Polskiego Centralnego Komitetu Ratunkowego.

Źródło:https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/https://niepodlegla.gov.pl/o-niepodleglej/kalendarium-niepodleglosciowe/

niepodległa

16 SIERPNIA 1914

Z połączenia Komisji Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych i istniejącego od końca lipca 1914 we Lwowie Centralnego Komitetu Narodowego, utworzony został w Krakowie Naczelny Komitet Narodowy. Na jego czele stanął Juliusz Leo – ówczesny prezydent Krakowa. Komitet sprawował władzę wojskową, polityczną i skarbową Polaków na terenie Galicji. Pierwszą jego inicjatywą było stworzenie Legionów Polskich u boku armii austro-węgierskiej. W 1915 roku w trzech brygadach Legionów walczyło ponad 20 tys. Polaków.

zdj6

Na zdjęciu odezwa Naczelnego Komitetu Narodowego.

Źródło: https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/


14 SIERPNIA 1914

W odpowiedzi na odezwę austriacką i niemiecką wódz naczelny armii rosyjskiej – wielki książę Mikołaj Mikołajewicz – wydał odezwę do ludności polskiej, w której pisał: „niechaj zatrą się granice rozrywające na części naród polski! Niech naród polski połączy się w jedno ciało pod berłem cesarza rosyjskiego! Pod berłem tym odrodzi się Polska swobodna w swej wierze, języku i samorządzie!”. Odezwa skierowana była do Polaków mieszkających w Galicji i na ziemiach zaboru niemieckiego. Jednak, podobnie jak ta przygotowana przez dowódców sił państw centralnych, nie zawierała żadnych konkretnych deklaracji politycznych dotyczących kształtu i charakteru odrodzonego Państwa Polskiego.

zdj5

Na zdjęciu odezwa wielkiego księcia Mikołajewicza.

Źródło: https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/


9 SIERPNIA 1914

Naczelne Dowództwa Niemieckie i Austro-Węgierskie wydały odezwę, w której zachęcały polską ludność zamieszkałą w Królestwie Polskim do włączania się w szeregi armii państw centralnych. „Przynosimy też wolność i swobodę wyznaniową, poszanowanie religii, tak strasznie uciskanej przez Rosję. Niech z przeszłości i z teraźniejszości przemówią do Was jęki Sybiru i krwawa rzeź Pragi, i katowanie unitów” – możemy przeczytać w dokumencie.Nie zawierał on jednak żadnych konkretnych zobowiązań ani obietnic dotyczących ewentualnego przyszłego Państwa Polskiego.

zdj4

Na zdjęciu odezwa dowództw naczelnych armii państw centralnych.

Źródło: https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/

5-6 SIERPNIA 1914

I Kompania Kadrowa pod dowództwem Józefa Piłsudskiego wyruszyła z Oleandrów pod Krakowem i przekroczyła granicę pomiędzy Galicją a Królestwem Polskim. Marsz niewielkiego (około 160 osobowego) oddziału miał wywołać powstanie antyrosyjskie na terenie Królestwa Polskiego. Kompania zajęła Kielce, ale po bezskutecznej próbie przebicia się do Warszawy, zmuszona została do odwrotu w stronę Krakowa.

zdj3

Na zdjęciu ćwiczenia Związku Strzeleckiego w Zakopanem 1913.

Źródło: https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/


28 LIPCA 1914

W reakcji na udany zamach na arcyksięcia Ferdynanda Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii. W ciągu kilku kolejnych dni działa tzw. efekt domina. Na mocy porozumień sojuszniczych Rosja ogłosiła mobilizację wojska przeciwko Austro-Węgrom. W odpowiedzi Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, a następnie Francji. Zaborcy stanęli po dwóch stronach frontu. Rozpoczęła się I wojna światowa.

zdj2

Na zdjęciu Arcyksiążę Ferdynand tuż przed zamachem, autor Karl Tröstl.

Źródło: https://niepodlegla.gov.pl/o…/kalendarium-niepodleglosciowe/



W listopadzie 1918 roku, po 123 latach nieobecności na mapach politycznych Europy, Polska odzyskała niepodległość. Stało się to głównie dzięki wytrwałości i ofiarności aktywnej części polskiego społeczeństwa, które w okresie niewoli przekazywało nowym generacjom młodych Polaków przywiązanie do języka i kultury narodowej.

zdj1